Vakmanschap alleen volstaat niet meer: Horecasector verankert ondernemerschap in het onderwijs

De horeca van morgen vraagt jongeren die niet alleen goed kunnen koken, bedienen of adviseren, maar ook begrijpen hoe een zaak financieel en organisatorisch overeind blijft. Net daarom maakt Horeca Forma, het sectoraal vormingscentrum van de sociale partners Horeca Vlaanderen, Comeos, ABVV en ACV, ondernemerschap structureel zichtbaar in het onderwijs.

Op dinsdag 23 juni 2026 reikt Horeca Forma in HA Gent de sectorale attesten Ondernemerschap uit aan leerlingen uit het zevende specialisatiejaar horeca. Wat vorig schooljaar begon als een bescheiden pilootproject, is dit schooljaar uitgerold in 20 Vlaamse hotelscholen, goed voor 308 leerlingen. Daarmee groeit het initiatief uit tot een sectoraal kwaliteitslabel voor jongeren die naast vakmanschap ook ondernemend inzicht tonen. 133 leerlingen (46% van de deelnemende leerlingen) slaagden voor de test en behaalden een officieel sectoraal attest Ondernemerschap. Om te slagen moest elke leerling minstens 60% halen. Zo'n attest mag niet zomaar een blaadje papier zijn, daarom werd de lat bewust hoog gelegd.

De uitreiking is meer dan een feestelijk eindmoment voor de leerlingen. Het is een manier om de kloof tussen vakmanschap en bedrijfsvoering te verkleinen, en dit al op de schoolbanken.

Sector neemt zelf verantwoordelijkheid

Het initiatief komt op een belangrijk moment. Door de hervorming van het secundair onderwijs staan de zevende leerjaren onder druk. Leerlingen behalen hun diploma secundair onderwijs al na het zesde jaar, waardoor de vraag naar de meerwaarde van een extra specialisatiejaar steeds luider klinkt. Net nu kiezen Horeca Forma en haar sociale partners niet voor afbouw, maar voor opwaardering.

Met het traject Ondernemerschap krijgt het zevende specialisatiejaar een duidelijke extra waarde: leerlingen worden niet alleen technisch verder gevormd, maar leren ook nadenken over kostprijsberekening, rendement, prijszetting, personeelsorganisatie, vergunningen, marketing en verantwoordelijkheid nemen.

Die competenties zijn vandaag noodzakelijker dan ooit. Horecazaken worden geconfronteerd met stijgende kosten, krappe marges, personeelstekorten en veranderende verwachtingen van gasten. Iedereen die in een horecabedrijf een sleutelpositie zal opnemen, moet begrijpen hoe een zaak draait.

“Met deze sectorale attesten maken we ondernemerschap concreet en erkennen we niet alleen vakmanschap, maar ook het inzicht, het initiatief en het verantwoordelijkheidsgevoel die vandaag het verschil maken in de horeca. Als sector nemen we hiermee zelf verantwoordelijkheid: we geven scholen, leerlingen én werkgevers een duidelijk signaal dat ondernemerschap een volwaardig onderdeel is van sterk horecaonderwijs”, zegt Robin Vanderelst, directeur van Horeca Forma.

Inge Waeles; praktijkstem uit de topgastronomie

Het traject wordt gedragen door de sector zelf en krijgt steun van ondernemers uit de praktijk. Inge Waeles, topvrouw bij Boury***, is ambassadeur van het initiatief. Haar betrokkenheid onderstreept dat ondernemerschap niet losstaat van vakmanschap, maar vandaag noodzakelijk is.

“In mijn tijd kreeg je nog lessen bedrijfsbeheer, maar die waren vrij algemeen. Mijn echte ondernemerskennis heb ik later opgedaan: door fouten te maken, onder druk beslissingen te nemen en al doende te leren. Als ik toen had geleerd wat ik nu weet, had mij dat enorm veel tijd en stress bespaard. Daarom geloof ik zo sterk in dit attest: het is een investering in mensen, helemaal op maat van de horecasector.”

Ook Matthias De Caluwe, CEO van Horeca Vlaanderen licht tijdens het event toe waarom ondernemerschap vandaag een cruciale competentie is voor de toekomst van de sector.

“De afschaffing van de vestigingswet was een foute keuze en we pleiten we al lang bij de politiek voor een alternatief. Horeca draait om gastvrijheid, beleving en smaak, met enkel passie betaal je de rekeningen niet. Als we jongeren willen laten doorgroeien in onze sector, dan moeten we van bij de start onderdompelen in alles wat bij het ondernemerschap hoort. Dit sectoraal attest is dan ook een belangrijk fundament.”